Artículos

Stosowanie dolistne azotanu potasu zwiększyło wskaźnik Brixa jabłek i gruszek

Wartość w skali Brixa jest jednym z najważniejszych parametrów jakości owoców jabłek i gruszek, obok barwy skórki i jędrności miąższu. Brix jest miarą zawartości rozpuszczonych substancji stałych, takich jak cukry, a także ma główny wpływ na smak owoców. Dolistne stosowanie azotanu potasu w postaci Ultrasol® K Plus spowodowało statystycznie istotne podwyższenie wartości w skali Brixa (+1 stopień w skali Brixa), zarówno przy zbiorze, jak i po 3 miesiącach przechowywania owoców w chłodni z niską zawartością tlenu (ULO). Azotan potasu zastosowano w ilości 20 kg/ha w okresie rozwoju owoców.

W przypadku jabłoni ilość tę podzielono na dwie aplikacje po 10 kg/ha, w przypadku gruszy zastosowano trzykrotnie 6,7 kg/ha. Objętość oprysku była kontrolowana na poziomie 1000 l/ha.

Wartość w skali Brixa jest jednym z najważniejszych parametrów jakości owoców jabłek i gruszek, obok barwy skórki i jędrności miąższu. Brix jest miarą zawartości rozpuszczonych substancji stałych, takich jak cukry, a także ma główny wpływ na smak owoców. Dolistne stosowanie azotanu potasu w postaci Ultrasol® K Plus spowodowało statystycznie istotne podwyższenie wartości w skali Brixa (+1 stopień w skali Brixa), zarówno przy zbiorze, jak i po 3 miesiącach przechowywania owoców w chłodni z niską zawartością tlenu (ULO). Azotan potasu zastosowano w ilości 20 kg/ha w okresie rozwoju owoców.

W przypadku jabłoni ilość tę podzielono na dwie aplikacje po 10 kg/ha, w przypadku gruszy zastosowano trzykrotnie 6,7 kg/ha. Objętość oprysku była kontrolowana na poziomie 1000 l/ha.

Niemiecki handel detaliczny utrzymuje 12 stopni w skali Brixa jako minimalny wymóg dla regionalnych marek owoców. W zależności od roku, odmiany, rejonu uprawy (mniejsze nasłonecznienie upraw w północnych rejonach) i technik uprawy (np. cieniowanie przez siatki przeciwgradowe) osiągnięcie tego poziomu bywa trudne.

Rysunek 1. Jabłonie Fuji i grusze Williams Christ tuż przed zbiorami.

Katja Hora (Kierownik ds. badań) – katja.hora@sqm.com:
Pomimo znaczenia wskaźnika Brixa w owocach ziarnkowych jako miernika jakości dla handlu i handlu detalicznego, nie ma zbyt wielu informacji na temat wzrostu wartości Brixa w wyniku zastosowania azotanu potasu. W ramach projektu realizowanego przez Uniwersytet Nauk Stosowanych w Osnabrück w Niemczech, w kontrolowanym doświadczeniu w warunkach polowych sprawdzono wpływ dolistnego stosowania azotanu potasu.

Korzystny wpływ azotanu potasu stosowanego w postaci oprysku dolistnego na zawartość cukrów w owocach jest dobrze znany z innych upraw, np. cytrusów. Pomimo ogólnie wystarczającej ilości potasu w glebie w niemieckich sadach, może on być niedostępny dla drzew w krytycznej fazie wypełniania owoców. Stosowanie dolistne nawozu Ultrasol® K Plus może rozwiązać ten problem przez zwiększenie poziomu potasu w liściach, a tym samym usprawnienie transportu węglowodanów do owoców, gdy dojrzewają konsumpcyjnie.

Badaniem kierował prof. dr Diemo Daum i przeprowadzono je w sadzie doświadczalnym na Wydziale Nauk Rolniczych i Architektury Krajobrazu. Doświadczenie miało na celu ocenę jakości pojedynczych owoców.

Nie brano pod uwagę plonu ogólnego owoców, ponieważ nie było to celem doświadczenia i wymagałoby większej liczby powtórzeń oraz większych poletek zabiegowych. Zabiegi zastosowano na pojedynczych drzewach (Rysunek 2), w układzie randomizowanym w blokach pełnych, z 4 powtarzającymi się blokami w przypadku grusz i 6 w przypadku jabłoni. Przed pierwszym zastosowaniem wybrano drzewa o podobnym obciążeniu owocami.

Rysunek 2. Po zbiorze 10 losowych owoców z każdego drzewa podzielono na części i taką samą część każdego owocu z drzewa dodano do blendera w celu określenia średniej zawartości cukru na jedno powtórzenie, wyrażonej w stopniach Brixa.

Porównano comiesięczne stosowanie dolistne preparatu Ultrasol® K Plus w okresie rozwoju i dojrzewania konsumpcyjnego owoców z zabiegiem kontrolnym (traktowanie wodą w tym samym czasie). Aby zapewnić dobre pokrycie, do roztworów opryskowych, zarówno w przypadku zabiegów kontrolnych, jak i Ultrasol® K Plus, dodano środek powierzchniowo czynny (BreakThru 0,02%). W Tabeli 1 przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące badania. Azotan potasu zastosowano w ilości 20 kg/ha w okresie rozwoju owoców. W przypadku jabłoni ilość tę podzielono na dwie aplikacje po 10 kg/ha, w przypadku gruszy zastosowano trzykrotnie 6,7 kg/ha. Objętość oprysku była kontrolowana na poziomie 1000 l/ha.

Owoce oceniano pod względem masy bezpośrednio po zbiorze oraz po 3 miesiącach przechowywania w chłodni o niskiej zawartości tlenu (Ultra Low Oxygen, 4ºC). W obu przypadkach oceniano również % suchej masy i stopień Brixa (Rysunek 2).
 


Rysunek 3. Stopień Brixa w soku z jabłek Fuji i gruszek Williams Christ po zbiorze i po 3 miesiącach przechowywania w chłodni ULO. Średnie oznaczone tą samą literą nie różnią się statystycznie (test Tukeya p<0,05 dla jabłek po zbiorze i wszystkich danych dotyczących gruszek lub test post-hoc Games-Howell p<0,01 dla jabłek po przechowywaniu).

Najważniejsze wyniki
Rok 2018 obfitował w wyjątkowe upalne i słoneczne warunki pogodowe. Pomimo doskonałych wartości Brixa w przypadku wszystkich zabiegów, stosowanie dolistne Ultrasol® K Plus pozwoliło uzyskać statystycznie istotną różnicę w stopniu Brixa w stosunku do zabiegów kontrolnych z użyciem wody, zarówno w przypadku jabłek, jak i gruszek (Rysunek 3). Nie zaobserwowano wpływu na średnią masę owoców (średnia dla wszystkich zabiegów: 154 g/owoc gruszki i 207 g/owoc jabłka), zawartość suchej masy, kolor owoców (Rysunek 4) ani na utratę masy podczas przechowywania (średnio około 3% zarówno w przypadku jabłek, jak i gruszek).

Niemniej jednak, możliwość zwiększenia wartości Brixa owocach ziarnkowych przy mniej sprzyjającej pogodzie może spotkać się z zainteresowaniem ze strony sadowników. Również w przetwórstwie owocowym wysoka ocena jabłek w skali Brixa jest preferowana przy produkcji purée jabłkowego, np. do żywności dla niemowląt. Ponadto, wartość Brixa jest jednym z kryteriów określających optymalny czas zbioru owoców: zwiększenie Brixa przez opryski dolistne azotanem potasu może teoretycznie wyprzedzić zbiory.

Tabela 1. Szczegółowe dane dotyczące badań dla każdej uprawy.

Rysunek 4. Owoce zostały również sprawdzone wzrokowo pod względem wybarwienia. Nie zaobserwowano wyraźnych różnic w kolorze owoców. Po lewej: Zabieg kontrolny, tylko środek powierzchniowo czynny, po prawej: Ultrasol® K Plus (KNO3) + środek powierzchniowo czynny.

Co dalej?
Aby potwierdzić i wyjaśnić pozytywny wpływ KNO3 na zawartość cukru w owocach ziarnkowych konieczne jest przeprowadzenie badań polowych w kolejnych latach i w różnych regionach.

Powiązane artykuły