Zrównoważone odżywianie roślin ziemniaka: podawanie azotanu potasu

KNO3 (azotan potasu) zawiera 13% azotu oraz 38% potasu, ale nie zawiera chlorków. Jest dostępny w formie 2–4-milimetrowych bryłek (Qrop® K) lub jako rozpuszczalny w wodzie krystaliczny proszek (Ultrasol® K Plus). Ze względu na dużą rozpuszczalność, czystość i zgodność z innymi nawozami i pestycydami, KNO3 jest najczęstszym źródłem azotu i potasu dla upraw wysokowartościowych, stosowanym metodą oprysków dolistnych, fertygacji lub mieszania granulatu z innymi granulowanymi nawozami (bulk blending). 

Zastosowanie nawozu Ultrasol® K Plus jest najbardziej wskazane w przypadku spożywczych roślin uprawnych, które są wrażliwe na chlorki, produkują dużo węglowodanów, podlegają częstemu nawożeniu pogłównemu, a także są uprawiane w piaszczystej glebie, w warunkach obniżonego pH lub w zimnym klimacie.

Ultrasol® K Plus w nawożeniu ziemniaków*

Ziemniak to wysokowartościowa spożywcza roślina uprawna. Ziemniaki mają duże zapotrzebowanie na azot (N) i potas (K). Na rysunku 1 przedstawiono ilość potasu pobieranego przez same bulwy.

Rysunek 1.

 

Cała roślina pobiera co najmniej o dwie trzecie więcej, a czasami nawet dwa razy więcej potasu niż sama bulwa. Oznacza to, że na tonę ziemiopłodu ziemniaka pobierane jest 8–8,8 kg potasu. Roślina pozyskuje potas z gleby lub z nawozu. Ziemniaki potrzebują też 4,5 kg azotu na tonę plonu. Ultrasol® K plus dostarcza oba te ważne składniki. Nawożenie ziemniaków produktem Ultrasol® K Plus jest korzystne z następujących powodów:

Zakwaszenie wokół korzeni (ryzosfera)

Obszar bezpośrednio wokół strefy korzeniowej rośliny to ryzosfera (rysunek 2).

Rysunek 2. Ryzosfera.

Bezpośredni wpływ na pH ryzosfery ma pobór składników z roztworu glebowego. Od formy, w jakiej składniki odżywcze są podawane roślinie, uzależnione są zmiany pH w ryzosferze.  
Na wielkość zmian pH w ryzosferze wpływa buforowość gleby oraz ilość podawanego nawozu. Ziemniaki uprawiane na glebach o niskiej pojemności buforowej wymagają dużej ilości nawozu.

Może to powodować dramatyczne zmiany pH ryzosfery. Jeśli przy początkowym pH wynoszącym 4,5 zostanie zastosowany azot amonowy, wartość pH w ryzosferze może się zmniejszyć do pH 3,0. Jeśli zastosowany zostanie azot azotanowy, wartość pH w ryzosferze może wzrosnąć do pH 6,0. Zatem odczyn roztworu glebowego będącego w bezpośrednim kontakcie z korzeniami może być 1000x bardziej kwasowy, gdy stosowany jest produkt amonowy, niż w przypadku azotu azotanowego.

Wartości pH w okolicy pH 3,0 są nie tylko toksyczne dla korzeni roślin, ale też eliminują dostępność innych składników odżywczych.

Konkurujące kationy

Azot amonowy to kation, który bezpośrednio konkuruje o pobór z innymi ważnymi kationami, takimi jak potas, wapń czy magnez. Konkurowanie kationów prowadzi do nierównowagi powodującej nieprawidłowy wzrost roślin.
W uprawie bezglebowej nigdy nie wolno podawać roślinom roztworów zawierających więcej niż 20% związków amonowych. W uprawie hydroponicznej i GFT do roztworu składników odżywczych można dodać maksymalnie 5% amonu w celu regulacji odczynu mieszanki. Im bardziej piaszczysta jest gleba, tym bardziej uprawa zbliżona jest do techniki bezglebowej lub hydroponicznej.

W przypadku ziemniaków uprawianych w piaszczystych glebach Prowincji Przylądkowej Zachodniej, maksymalne dozwolone stężenie amonu powinno wynosić 20%. Dla właściwego wzrostu roślin i poziomu plonu wskazane są jednak niższe wartości.

Nitryfikacja

Nitryfikacja to proces utleniania podanych związków amonowych do azotanów, przeprowadzany w glebie przez bakterie nitryfikacyjne. 
W glebach piaszczystych (<5% gliny) proces nitryfikacji nie zachodzi, a podany nawóz amonowy pozostaje w formie amonowej.
Proces nitryfikacji jest hamowany przy niskich temperaturach (sadzenie zimowe). Na nitryfikację brakuje też czasu przy regularnym nawożeniu (codziennie lub raz w tygodniu). Dodatkowo okres, w którym związki amonowe mają (stosunkową) przewagę nad azotanem, jest niekorzystny dla wzrostu rośliny i poziomu plonu, nawet jeśli nitryfikacja przebiega, ale nie została jeszcze ukończona!

Oszczędność energii

Azotan jest przekształcany w związki azotowe przede wszystkim w liściach roślin. Silnikiem tego procesu jest energia świetlna. Natomiast związki amonowe są przekształcane w związki azotu wyłącznie w korzeniach. Energia zużywana w tym procesie pochodzi z węglowodanów i cukrów. Nadmiar azotu amonowego powoduje ubytek węglowodanów, czego efektem jest niższa jakość i poziom plonu.

Chlorki i jakość ziemniaków

Choć nie wszyscy się zgadzają, wykazano, że nawozy bezchlorkowe zwiększają zawartość masy suchej, skrobi oraz ciężar właściwy bulw. Są one preferowanym źródłem w przypadku ziemniaków przemysłowych i przeznaczonych na frytki. Wbrew obiegowej opinii nawozy bezchlorkowe nie mają wpływu na wielkość plonu ziemniaków. Sposobów na zwiększenie zbiorów należy raczej szukać w maksymalizacji zawartości azotanów i minimalizacji ilości związków amonowych przez podawanie azotanu wraz z potasem (Ultrasol® K Plus).

Zbilansowane składniki odżywcze

Ultrasol® K zawiera azotan, rolnicy mogą podawać maksymalnie wysoką ilość azotanów i niską amonów. Nie można tego osiągnąć, nawożąc chlorkiem potasu (KCl) lub siarczanem potasu (K2SO4).

Oznacza to, że stosując Ultrasol K Plus, rolnik podaje ziemniakom dwa najważniejsze dla nich składniki odżywcze w odpowiedniej postaci. 
Nawożenie wyłącznie chlorkiem potasu (KCl) powoduje podawanie nadmiernej ilości chlorków, co ma negatywny wpływ na rośliny. Podawanie wyłącznie siarczanu potasu (K2SO4) powoduje zaburzenie równowagi siarczanów (SO4) w roślinach.

Podsumowanie

KNO3 zwiększa pH w ryzosferze, zmniejsza konkurencję pomiędzy kationami, nie zawiera chlorków, zapewnia zrównoważone odżywianie, wspiera maksymalną produkcję węglowodanów i nie wymaga nitryfikacji. Zatem KNO3 wpływa korzystnie na plon i jakość ziemniaków, gdy stosowany jest w poniższych warunkach:
•    gleba kwaśna;
•    gleba piaszczysta;
•    częste podawanie dużych ilości nawozu;
•    niskie temperatury;
•    zastosowanie, w którym obecność chlorków jest niewskazana (frytki, przetwarzanie);
•    uprawy, w których kluczowe znaczenie ma maksymalna produkcja węglowodanów (Brix, ciężar właściwy). 

 

Treść dostarczona przez
Duncan Napier
Kierownik techniczny SQM Africa

Wyłączenie odpowiedzialności
Informacje zawarte w niniejszym dokumencie podano zgodnie z najlepszą wiedzą firmy SQM i przekonaniem, że są one prawidłowe. Konkretne warunki zastosowania sugerowanych produktów pozostają poza naszą kontrolą. Nie udziela się gwarancji co do dokładności jakichkolwiek danych lub stwierdzeń zawartych w niniejszym dokumencie. SQM w szczególności nie ponosi odpowiedzialności za zastosowanie podanych zaleceń oraz w żadnym przypadku nie odpowiada za szczególne, przypadkowe lub następcze straty mogące być skutkiem takiego zastosowania.

 

 

 

 

 

 

Autor

Duncan Napier, kierownik techniczny SQM Africa

Powiązane artykuły